Sarmientoen, Salinas Kondeen eta haien oinordekoak izan ziren Hijarreko Dukeen leinukoa izan zen. Lehen Gerra Karlistan, herri hau oso garrantzitsua izan zen, Payos mendiaren gainean gaztelua edo monasterioa zegoelako eta “karlisten ibilbidea” izeneko ibilbidea zuelako.
Valdivielsotarrak dira bertako seme ospetsuak, eskultore handiak, Pagoetako Santeroak izenez ezagunak direnak. Arabako eliza edo baseliza askotan dauden irudiak haien tailerretatik ateratakoak dira.
San Juan Bautista elizaren inguruan bilduta daude etxeak. Pagoetan hainbat iturri dago, bolatoki estaliaren ondoan.
Herriaren zati bat pasealeku zoragarri batek inguratzen du. Hirigune historikoaren barruan eta leku altu batean zabalgune handi bat, eta, bertan San Roque baseliza eta burdinezko gurutze handia dago, bankuekin eta umeentzako jolasekin.
Bertako baserria zabaldu egin da urbanizazio ugari eraikitzerakoan. Pagoetatik Berganzorako bidean Cervera-Herrerias zubia dago (1785).
Hirigune historikoaren barruan, gainalde batean, lautada txiki batean, San Roque baseliza dago, baita burdinezko gurutze handi bat, bankuak eta umeentzako jolasak ere. Bertako baserria desagertu egin da; izan ere, urbanizazio ugari eraiki dira. Pagoetatik Bergantzura doan errepidean Cervera-Herrerias zubia dago (1785).
San Juan Bautista eliza XVI. mendekoa da, baina ondorengo garaietan zaharberritze ezberdinak izan ditu.
Arkupe irekiaren bidez aurrealdera joan gaitezke, eta aurrealde horrek aztarrikatutako molduradun arkua du. Oinplanoak gurutze latinoaren itxura dauka, harrizko hormekin. Absidearen bobeda nerbioz apainduta dago eta zirkuluz errematatuta.
Azken ukitua ematen dion giltzarrian San Juan Bautistaren irudia dago. Nabearen gainerakoa estaltzen duten bobedak gurutzeriakoak dira, eta izarrez eta apaingarriz oso apainduta daude.
Korua beheratutako arkuduna da, harrian zizelkatutako loreak dituela. Dorrea 1170ean eraiki zuten, eta oso lerdena eta apaindua da. Kupula zilindro forman errematatuta dago.
Erdiko erretaula politaren barruan santutegia dago, alboetan bi erliebe handi dituela. Elizaren izenburua duen erretaula da nagusi, zutabe artean dagoena, San Juan Bautista, eta ondoan San Pedro eta San Pablo ditu. Altarean Asunción de Nuestra Señoraren erliebe ederra dago.
Altare nagusiaren alboetan Andra Mari Nuestra Señora de Cerveraren eta San Juanen irudiak daude. Alboko erretaulak Inmaculada Concepción eta San Joséri eskainitakoak dira, eta ondoan irudi ugari dituzte.
